توضیح بر این ترجمه:

مبنای ترجمه این نامه انگلس، متن انگلیسی منتخب آثار مارکس و انگلس، صفحات ۳۹۶ تا ۴۰۲ و از انتشارات پروگرس است. این نامه همراه با چند نامه دیگر در مجموعه جداگانه ای با عنوان "نامه های انگلس در باره ماتریالیسم تاریخی، ۹۴ – ۱۸۹۰"،  منتشر شده است. من به منظور مقایسه این ترجمه و  تصحیح اشتباهات احتمالی از طریق تذکر آنها از طرف خوانندگان و علاقمندان، ورژن دیگری از متن انگلیسی این نامه را از آرشیو آثار مارکس و انگلس در اینترنت، ضمیمه کرده ام. جملاتی که داخل کروشه هستند از خود انگلس و کلمات داخل پرانتز که یا ذکر اسامی لاتین اند و یا توضیح دیگری بر کلمات و جملات قبل از آنها، از من است. من خواندن این نامه را همراه و در کنار مطالعه متن کتبی "بازخوانی کاپیتال" و گوش دادن به نوارهای آن که موضوع یک سمینار منصور حکمت در انجمن مارکس لندن است، و نیز مطالعه آثر درخشان مارکس، هیجدهم برومر لوئی بناپارت را توصیه میکنم. این متون و نوار سخنرانی، و لینک آنها در آرشیو آثار منصور حکمت به سرپرستی خسرو داور در این آدرس قابل دسترسی اند:

http://hekmat.public-archive.net

پس از مقایسه متن ترجمه شده با ترجمه انگلیسی در سایت آرشیو آثار مارکس و انگلس و تفاوتی که رفیق خسرو داور در جمله مدخل متن متوجه شده بود، من جملات اول ترجمه قبلی را بازسازی و ادیت مجدد کردم. در متن اینترنتی، کلمه سردبیر توسط مترجم در داخل کروشه قرار داده شده است. در هر حال این تغییر جزئی، هیچ تفاوت محتوائی با ترجمه قبلی بوجود نیاورده است. با تشکر مجدد از خسرو داور

ایرج فرزاد  ۳۰  آوریل ۲۰۰۷

فردریک انگلس

به کونراد شمیت

) conrad schmidt (

در برلین

لندن، ۲۷ اکتبر ۱۸۹۰

شمیت عزیز

من از اولین ساعات آزادم برای پاسخ به تو، استفاده میکنم.

فکر میکنم کار درستی باشد اگر سردبیری نشریه زوریخ پست را قبول کنید.
در آنجا (بعنوان سردبير)  هميشه ميتوانيد خيلى چيزها در باره اقتصاد ياد بگيريد، بویژه اگر توجه داشته باشی زوریخ در نهایت فقط یک بازار دست سوم پول و سفته است و بنابراین تصویری که از اقتصاد از این بازار گرفته میشود دو تا سه برابر ضعیفتر و ناهمگون تر اند. شما در موقعیت سردبیری آن نشریه با تعقیب گزارشات دست اول مبادلات ارزی و ذخائر پولی از لندن، نیویورک، پاریس، برلین و وین به اطلاعات و دانش عملی در باره مکانیسمها دست می یابید و به این ترتیب به یک تصویر درونی از بازار جهانی که در بازار پول و ارز و سهام و ذخائر مالی منعکس است،  دست می یابی.

بازتاب  و انعکاس های اقتصادی و سیاسی و غیره درست شبیه به آن چیزی است که در چشم انسان اتفاق می افتد: این ها از یک عدسی محدب عبور میکنند و به همین دلیل وارونه و معکوس و روی سرشان تصور میشوند. اما تصورات ما  فاقد آن  آپارات عصبی است  که این تصاویر را روی پاهای خود قرار بدهند. انسان در بازار پول و ارز و سهام حرکت صنعت را در بازار جهانی به شکل وارونه ای میبیند و به این دلیل معلول به عنوان علت به نظر او میآید. من این مساله را در دهه ۴۰ ( ۱۸۴۰) در منچستر متوجه شدم وقتی که دیدم گزارشات مربوط به بازار سهام لندن، برای تشخیص علل افت و خیز و صعود و رکود صنعت بی خاصیت بودند. بخاطر اینکه جنتلمنهائی که سعی داشتند همه چیز را با بحران در بازار پول توضیح بدهند متوجه نبودند که آن بحران در بازار پول معمولا فقط علائم و نشانه هائی بودند. در آن زمان مساله این بود که اضافه تولید موقت، علت بحران صنعتی نبودند، و اینکه مساله بعلاوه جنبه ذاتی خود را نیز همراه داشت، یعنی محملی برای بی نظمی و هرج و مرج در اقتصاد. این مساله اکنون برای ما به هیچ عنوان دیگر  موضوعیتی ندارد و یکبار برای همیشه حذف شده است. بعلاوه این حقیقت را در بر دارد که بازار پول میتواند بحران خودش را داشته باشد که در آن نابسامانیهای مستقیم صنعت فقط میتواند نقش جانبی داشته باشند و یا اصلا نقشی نداشته باشند. در این زمینه موارد زیادی برای بررسی و تعمق، بویژه در تاریخ بیست سال گذشته وجود دارند.